Dinsdag, 8 mei, 2018

Geschreven door: Schaap, Sybe
Recensie door: Hul, Leonard van 't

De Populistische verleiding

Analyse van de aantrekkingskracht van populistische bewegingen

[Recensie] Analyses over de aantrekkingskracht van¬†populistische bewegingen worden nogal¬†eens gekenmerkt door een nauwverholen¬†aversie van de auteurs ten aanzien van hun¬†onderwerp. Stenen des aanstoots zijn de¬†bespeurde ‚Äėonwaarachtigheid‚Äô van het populistische¬†politieke verhaal, de achteloze¬†verwerping van rechtsstatelijke instituties,¬†en schaamteloze uitbuiting van ressentiment¬†onder het electoraat. Dergelijke¬†gevoelens staan een interessante duiding¬†in principe niet in de weg, maar soms is het¬†resultaat een pompeus politiek pamflet.

Dat is ook het geval met De populistische¬†verleiding. De keerzijde van de identiteitsillusie,¬†van de hand van politiek-filosoof en¬†VVD-Eerste Kamerlid Sybe Schaap. Het¬†boek heet een onderzoeking te zijn naar¬†de achtergrond, aantrekkingskracht en¬†het gevaar van het veelkoppige monster¬†dat populisme heet. Zoals het drievoudige¬†gebruik van het lidwoord ‚Äėde‚Äô in de titel¬†suggereert, wil Schaap niet zozeer differenti√ęren¬†of verfijnen. Integendeel, hij zoekt naar niets minder dan de grote mechanismen¬†en essentie van het populisme. Het resultaat¬†is een intellectualistische exercitie,¬†waarbij Schaap zich verdiepte in een boek¬†van Karl Marx, Ortega y. Gasset, en Claude¬†Lefort. Grootste inspiratiebron is echter¬†Nietzsche, uit wiens werk uitvoerig wordt¬†geciteerd. De gepresenteerde inzichten zijn¬†eveneens terug te vinden bij Stefan Zweig,¬†Menno ter Braak of Rob Riemen ‚Äď auteurs¬†wier werk niet interessant genoeg lijkt te¬†zijn geweest om een plek in de leeslijst te¬†verwerven. Het maakt dat De populistische¬†verleiding een nogal onevenwichtige,¬†barokke indruk maakt.

Eerder verschenen in Sociologie Magazine

Kookboeken Nieuws